Kara kıta'da kara hikayelerle dolu bir geçmiş

Sierra Leone. Kara Kıta’nın gerçekten kara yüzünün yaşandığı, kara hikâyelerle dolu bir ülke. Burada çocuk olmak çok zor ve aynı zamanda bu ülkede anne olmak da çok zor. Annenin yavrusuna hasret kaldığı bir ülke, Sierra Leone…

Sierra Leone, Batı Afrika’da yer alan bir ülke. Kuzeydoğusunda Gine, güneydoğusunda Liberya, güneybatısında Atlas Okyanusu bulunuyor. 71 bin 740 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Sierra Leone’nin nüfusu 6 milyon 296 bin 803.

Nijer Havzası’nda gelişen büyük Batı Afrika devletlerinin 1200’lü yıllarda birbirleriyle savaşmaya başlaması savaşları bölgede huzuru bozunca, bazı kabileler daha sakin bölgelere göç etmeye başlar. 1462 yılında Portekizli Pedro de Sintra ve bir grup denizci, bugünkü başkent Freetown’un bulunduğu yarımadaya ayak basar. Yarımadadaki dağın ufka düşen görüntüsü aslana benzediği için, bu dağa “Sierra Lyoa ya da Sierra Leone (Aslan Dağı)” adını verirler. 1495’te burada bir kale inşa ederek ardından Sierra Leone kıyılarını işgal ederler. Bölge kıyıları, korsanlık ve köle ticareti için Portekizli, İngiliz, Fransız ve Hollandalı deniz korsanlarının mekânı olur.

1772’de Londra’da köleliğin sona erdirilmesi ve kölelerin özgürlüklerine kavuşması yönünde alınan karar, tüm Afrika’nın kaderini değiştirir. İngilizler, Amerika ve İngiltere’deki özgürlüğüne kavuşan zenci köleleri yerleştirmek için yeni topraklar ararlar ve bu arada Sierra Leone kıyılarında toprak satın alarak özgürlüğe kavuşmuş zenci köleleri yerleştirmeye başlarlar. 1792’de “Özgür Kasaba” anlamını taşıyan Freetown kurulur.  

Bugün ülke nüfusunun yüzde 70’den fazlasının Müslüman, yüzde 10 kadarının Hristiyan, kalan nüfusun ise yerel dinlerden olduğu sanılmaktadır. Sierra Leone; elmas, altın ve titanyum gibi madenler açısından zengin bir ülkedir. 1930’lu yıllarda, Yengeima ve Kenema bölgelerinde bulunan zengin maden yatakları, uzun süre İngilizler tarafından işletilir. 1961 yılında kazanılan bağımsızlıktan sonra; yüzde 51’i devletin, yüzde 47’si İngiliz De Beers şirketinin olan Diminco şirketi kurulur. Ayrıca ülkede 2 binden fazla elmas arayan küçük şirketler grubu vardır.

Ülke madenlerinin işletilmesinde İngilizlerin hâkim oluşu ve öte yandan kaçak satışlar neticesinde Sierra Leone halkı sahip olduğu elmas yataklarından hakkıyla yararlanamamıştır. Aksine ülkede elmas bulununca, tarımla uğraşan yerli halkın çoğunda elmas arama sevdası başlamış, madenlerde karın tokluğuna çalışmaya zorlanmış, hatta bu kaynakları ele geçirme amacıyla başlayan kanlı iç savaş yılları boyunca mafya çeteleri tarafından halk esir alınarak zorla madenlerde çalıştırılmıştır. Böylece daha önce geçimlerini temin etmek için yaptıkları tarım felce uğramıştır.

İç savaş yılları


Sierra Leone İç Savaşı, Foday Sankoh liderliğindeki RUF (Revolutionary United Front) tarafından 1991 yılında başlatılmıştır. 11 yıl süren çatışmalar sırasında 100 bine yakın insan hayatını kaybetmiş ve 2 milyondan fazla kişi komşu ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Elmas madenlerinin kontrolü, Sierra Leone İç Savaşı’nın temel unsuruydu. RUF’un ilk kampanya faaliyetleri doğu Khailahun bölgesinde, 23 Mart 1991’de başladı. İzleyen 4 ayda, 107 bin mülteci bu bölgedeki karmaşadan kaçarak Gine’ye sığındı.

İşin en şaşırtıcı yanı ise, Sierra Leone’deki katliamlar yıllarca devam ederken, Birleşmiş Milletler’in bu duruma seyirci kalmasıydı. Birleşmiş Milletler’in yardım amaçlı gönderdiği az sayıdaki sivil ekip, ancak RUF askerleri tarafından kolu bacağı kesilenler arasında hastaneye ulaştırabilenlerin tedavisiyle uğraştı. Bu şansa sahip olmayanlar ise kan kaybından öldü.

Uluslararası güçlerin yardımıyla 7 Temmuz 1999’da Devlet Başkanı Kabbah ve RUF lideri Sankoh arasında Lomé Barış Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma sonucunda Sankoh başkan yardımcısı olarak göreve başladı. RUF üyelerinin bir kısmı da devletin çeşitli kadrolarında görev aldı. Birleşmiş Milletler tarafından 6 bin kişilik bir barış gücü Sierra Leone’ye gönderildi. Nijerya askerlerinin ülkeden tamamen çekilmesi sağlandı.

Bu antlaşmadan neredeyse hemen sonra RUF üyeleri antlaşmanın kurallarını çiğnemeye başladılar. Yeniden birçok rehin alma ve bu rehinelerin çeşitli uzuvlarını kesme olaylarına karıştılar. 8 Mayıs 2000'de, Sankoh’un evinin önünde bu şiddeti protesto edenlerin üzerine ateş açan RUF üyeleri en az 20 kişiyi öldürdü. Bu olay sonucunda Sankoh ve RUF’un diğer yöneticileri hapse atıldı, devlette görev alan tüm RUF üyelerinin görevleri iptal edildi. İç savaşın tamamıyla sona ermesi ise 2002 yılını buldu.

Kanlı Elmas


Foday Sankoh, 2002 yılının temmuz ayında yargılanması tamamlanmadan cezaevinde hastalanarak öldü. RUF yöneticilerinden ancak birkaçı mahkemelerde yargılanarak cezalandırıldı. RUF militanlarının pek çoğu ise orduya alınarak yeni yönetime uyum sağlamaları yoluna gidildi.

Sierra Leone’deki vahşetin bir diğer sorumlusu olan eski Liberya Devlet Başkanı Charles Taylor 2006 yılına kadar Nijerya hükümeti tarafından saklandıktan sonra, BM güçlerine teslim edilerek Lahey Savaş Suçları Mahkemesi’nde yargılandı. 2012 yılında 50 yıl hapse mahkûm oldu. Liberya’nın eski başkanı, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Nuremberg’de ceza alan Nazilerden sonra uluslararası bir mahkemede savaş suçları nedeniyle ceza alan ilk devlet başkanıdır.

Bugün Sierra Leone’de yaşayan on binlerce insan ya kolu ya bacağı ya da her ikisi birden kesik olarak yaşam mücadelesi veriyor. Kimi bir lokma ekmek için dileniyor, kimi ise sabahtan akşama kadar tek kolu veya bacağıyla da olsa taş kırmak zorunda. Bir de tehdit edilerek, korkutularak, işkenceye maruz bırakılarak, uyuşturucu müptelası yapılarak savaştırılan çocukların dramı var. Bu durumdaki binlerce genç ruhsal bozukluk yaşıyor. Hemen hepsi işlenen cinayetlerin ya tanığı ya da sanığı. Ruh sağlıkları normal olmayan ve o kötü günleri hatırlamak bile istemeyen bu gençlerin çoğu işsiz…

Hiçbiri neden ve kime karşı savaştığını bilmiyor. O günlere dair hatırladıkları tek şey; “Eğer onlara katılmayı kabul etmeseydik bizim de kolumuzu ve bacağımızı keseceklerdi. Ya da öldüreceklerdi. Veya ailemizi öldüreceklerdi…”



Fotoğraf Galeri

Reklam
En Çok Okunan
Serpil Öztürk / Arda Grup ... Afrika’nın en iyi üniversiteleri ... Tony Elumelu: Özel sektör Afrika’nı... Eski Medeniyetlerin Masal Dünyası: ... Bir İnsan Mozaiği Güney Afrika... Fatih Tevfik Çizmecioğlu / Seyaş... İmalat, büyümeyi sürdürülebilir hal... ABD`den Afrika`ya 33 milyar dolarlı...
Reklam
Reklam
Sosyal Medya


© Copyright 2013 African Business Life
Bu sitenin içeriğinin kopyalanması ve yeniden dağıtılması açık olarak yasaktır. İşbu sitenin içeriğindeki herhangi bir hata veya yanlışlıktan şirket sorumlu tutulamaz.Tüm Hakları Ferm Ajans Ltd.Şti. ' ye aittir.