Enerji sektörü Afrika’da büyümeyi teşvik edecek

Afrika enerji sektörü yakın dönemde karşılaştığı engellere rağmen cazip fırsatlar sunuyor. Güvenilir enerjiye ulaşımın Afrika çapında dinamik büyüme rakamlarını sürdürülebilir kılması, nüfusu zenginleştirmesi ve yeni müşteriler için pazar yaratması öngörülüyor.

 

Altyapı yatırımları Afrika’nın ekonomik gelişmesinin temel faktörlerinden biri olacak. Bu bağlamda elektrik enerjisi sağlanması büyük önem taşıyor. Özellikle Sahra Altı Afrika’daki elektrik kesintilerine dair istatistikler durumun ciddiyetine işaret ediyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin istatistiklerine göre 2011 yılında Sahra Altı Afrika yalnızca 78 GW’lık kurulu enerji gücüne sahipti ve bunun 44 GW’ı Güney Afrika’ya aitti. Buna karşılık ABD 1.053 GW’lık kurulu enerji gücüne sahipti. Diğer bir deyişle, Afrika kıtası ABD’nin enerji kapasitesinin yalnızca yüzde 7’sine sahip. İsveç ve Polonya da Güney Afrika dışındaki Sahra Altı Afrika’ya kıyasla benzer bir enerji kapasitesine sahip. Dahası; yetersiz bakım, eski ekipman ve yakıt sıkıntısı göz önüne alındığında, Sahra Altı Afrika’nın üretim kapasitesinin teorik miktardan daha düşük olduğu görülüyor. Son tüketicilere ulaşan elektrik; zarar görmüş elektrik hatları, teknik kayıplar ve kaçak elektrik kullanımı nedeniyle üretilenden çok daha az.
 
Hane başı verilerine bakılacak olursa, bir ABD vatandaşı yılda ortalama 12.461 KW/saat elektrik kullanıyor; bir Etiyopya vatandaşı ise 52 KW/saat. Ortalama olarak, Sahra Altı Afrika’da yaşayan nüfusun yalnızca yüzde 30’unun elektriğe erişimi var. Elektrik erişimi olsa da dağıtım düzensiz, sık sık kesintiler ve voltaj düşüklüğü yaşanıyor.
 
Afrika nehirlerinin potansiyeli
 
Afrika’nın elektrik ihtiyacının yarattığı zorluk devasa olsa da sorunu çözmek için gösterilen çaba da bir o kadar büyük. En büyük projeler Afrika nehirlerinin potansiyelini kullanmayı kapsıyor. Bu planların çoğunda, Çin’in, barajlar kurma ve elektrik santrallerini yayma programı sırasında edindiği becerileri kullanan Çinli şirketler başı çekiyor. Bu alanda özelikle Etiyopya hükümeti oldukça aktif; 6 GW elektrik üretme potansiyeli olan Mavi Nil baraj projesi başta olmak üzere ülkedeki pek çok nehri kapsayan büyük projeleri var. Uganda, Mozambik ve Gana da büyük hidroelektrik projeleri planlayan veya hayata geçiren ülkeler arasında. Hâlihazırdaki en büyük proje ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yer alan Kongo Nehri üzerindeki Inga Şelaleleri Üç Numaralı Projesi. Başlangıçta 4,8 GW üretmesi planlanan barajın ileride potansiyel olarak 40 GW’a kadar çıkabileceği öngörülüyor.
 
Güney Afrika’ya yapılması planlanan nükleer santraller ve Zimbabve’de kurulacak olan kömürle çalışan termik santral gibi başka büyük projeler ve Çin destekli baraj kurma çalışmaları Afrika’nın enerji üretme kapasitesinde büyük fark yaratabilir. Ancak Afrika’nın devasa boyutu, dağınık nüfusu, kaçak elektrik kullanımını ve hatta değerli bakır kabloların çalınmasını teşvik eden düşük kişi başı gelir oranları göz önüne alındığında bu muazzam projelerin ürettiği elektriği dağıtmak ciddi bir ek zorluk yaratacak. Çoğu örnekte siyasal istikrarsızlık ayrı bir zorluk teşkil ediyor. Yani bu devasa projeler aslında nüfusun tamamını değil büyük çaplı madencilik veya sanayi projeleri ya da elektrik faturasını ödeyecek paraya ve güvenliğe sahip olanların yaşadığı varlıklı kentsel alanları beslemek üzere inşa edilmiş “kısıtlanmış termik santraller” olarak çalışacak. Ayrıca bu projelerin çevre üzerinde yaratacağı ciddi etki de var ancak bu yaratacakları faydayla karşılaştırılarak değerlendirilmesi gereken bir konu.
 
 
Power Africa finansman sağlamak istiyor
 
ABD hükümetinin sponsorluğunda hayata geçirilen Power Africa inisiyatifi; küçük çaplı, teknolojik olarak yenilikçi enerji projeleri geliştirilmesi için işletmelerle Afrika hükümetleri arasında yatırım ilişkileri kurulmasını teşvik edecek finansman ve uzmanlık sağlamak istiyor. Bu projeler genellikle Afrika’nın sahip olduğu muazzam güneş, rüzgâr ve jeotermal enerji kapasitesini kullanacak olan yenilenebilir enerji çözümlerini içerse de kıta çapındaki hidrokarbon kaynaklarını keşfi arttıkça büyüyen doğalgaz kapasitesini de göz ardı etmiyor. Power Africa inisiyatifi bir yılı aşkın süredir devam ediyor ancak Ağustos 2014’teki ABD-Afrika Liderleri Zirvesi’nde açıklanan ek finansman operasyonun olası direkt finansman ve yatırım garantisi bütçesini 26 milyar dolara yükseltti. İnisiyatifin, Liderler Zirvesi’nden önce hazırlanan 2014’teki yıllık raporda devam eden projelerin 2,8 GW elektrik üretme kapasitesi olduğu, ayrıca 2020’ye kadar hedeflenen 10 GW’lık ek kapasitenin 5’ini sağlayacak projeler için de pazarlıkların sürdüğü belirtiliyor. Bu kapsamdaki en önemli projeler arasında Kenya ve Tanzanya’daki rüzgâr çiftlikleri, Tanzanya’daki güneş enerjisi projesi ve Etiyopya’daki büyük jeotermal proje yer alıyor. 
 
Daha küçük çaptaki projelerden de büyük fayda sağlanması mümkün. Küçük çapta elektrik üretimi hâlihazırda Afrika için önemli bir unsur –aksi takdirde, nüfusun sadece yüzde 20’sinin elektriğe erişimi varken Kenyalıların yüzde 82’sinin cep telefonu sahibi olduğu gibi istatistikler pek de anlam taşımazdı. Şu anda şebekeden bağımsız elektrik üretiminin büyük bölümü pahalı, çevre kirliliği yaratan ve pek de verimli olmayan benzin ve mazotla yapılıyor. Güneş enerjisi teknolojisinin hızla düşen maliyeti ve elektrik depolama ve küçük çaplı dağıtım konusundaki gelişmeler, aydınlatma ve telefon şarjı için kullanılan küçük çaplı, şebeke dışı elektrik ağlarını mümkün kıldığından bu durum değişebilir. Buna klasik bir örnek; Zimbabve’nin en büyük mobil operatörü güneş enerjisiyle çalışan bir telefon şarjının yanı sıra USB adaptörü olan ve telefon şarjı olarak da kullanılan güneş enerjisiyle şarj edilebilir bir lambayı piyasaya sürdü. Bazı Power Africa projeleri özellikle bu tür yerel aktivitelere odaklanıyor.
 
Yatırımcılar için cazip fırsatlar
 
Yatırımcılar için bu gelişmelerin çoğu cazip fırsatlar anlamına geliyor. Muazzam projelerin arkasında ciddi devlet desteği olsa da üstlenici ve tedarikçiler de bu projelerden ciddi fayda sağlayacaklarını görebiliyor. Power Africa gibi girişimlerin başında genellikle çokuluslu Amerikan şirketleri yer alıyor ancak Afrikalı ortaklar da işin içinde ve bu projelerin önemli hedeflerinden biri Afrika hükümetlerinin elektrik üretiminin özelleştirmesini teşvik etmek; Nijerya’nın iyi çalışmayan devlet elektrik kurumunu birkaç parçaya bölme planı bu konudaki örneklerden biri. 
 
Bu reformların teşvik ettiği yeniliklere bir örnek; Nijerya’nın petrol yataklarından çıkan büyük miktardaki doğalgaz şu anda boşu boşuna yanıp gidiyor ancak enerji düzenlemelerinde yapılan değişiklikler yerel bir petrol ve doğalgaz şirketine doğalgaz altyapısı kurması ve elektrik üreticileriyle anlaşma yapması için inisiyatif sağladı. Zaman içerisinde hem doğalgazla çalışan modern jeneratörler uygun maliyetli ve güvenilir elektrik sağlayacak hem de doğalgaz petrol şirketinin cirosunda önemli bir paya sahip olacak. Mikro elektrik projeleri bile uzun vadede fırsatlar yaratabilir, ne de olsa en büyük ve saygın şirketlerin bile bir yerden başlaması gerekmişti. 
 
En önemlisi, güvenilir enerjiye erişim Afrika çapında dinamik ekonomik büyümeyi sürdürülebilir kılabilir. Bu da nüfusu zenginleştirmenin yanı sıra yeni şirketler için pazarlar yaratabilir. Nijerya bu gelişmelerin sağladığı potansiyelin en iyi örneklerinden biri… Nijerya’daki pek çok yüksek gelirli hane yalnızca buzdolabı ve klimalarının çalışması için her ay benzine yüzlerce dolar harcıyor. Bu hanelerin güvenilir ve daha az maliyetli elektriğe erişimi olsaydı bu harcamalar yerine birikim, yatırım veya harcama yapabilirlerdi. Aynı şey gündelik faaliyetlerini sürdürmek için güvenilir bir elektrik kaynağına bağımlı olan büyük ve küçük işletmeler için de geçerli. Bunun da tüketici şirketleri ve finansal hizmet sağlayıcılara faydası olabilir. 


Fotoğraf Galeri

Reklam
En Çok Okunan
Gana: Muhalefetten seçim sonrası iş... MTN Uganda’da daha fazla yatırım pl... Sudan'da Arazi Kiraladık... Uganda'da İş Yapmak... Afrika’ya yatırımın geleceği konusu... Faslı ödeme sistemi dünyaya açılıyo... Liberya Başkanı İngiliz Şirketin ka... Beyazperdede Gana Nijerya İşbirliği...
Reklam
Reklam
Sosyal Medya


© Copyright 2013 African Business Life
Bu sitenin içeriğinin kopyalanması ve yeniden dağıtılması açık olarak yasaktır. İşbu sitenin içeriğindeki herhangi bir hata veya yanlışlıktan şirket sorumlu tutulamaz.Tüm Hakları Ferm Ajans Ltd.Şti. ' ye aittir.